Modi in hoofdzinnen

  • Indicativus:
    • zonder ¢n:
      • de indicativus zonder ¢n wordt gebruikt voor het meedelen van feiten of voor het vragen naar feiten, zonder dat de spreker/ schrijver zijn visie of mening daaraan toevoegt. realis (ontkenning )
        • ¢lhqestata legeij = jij spreekt de zuivere waarheid.
    • met ¢n:
      • de indicativus met ¢n wordt gebruikt als de spreker/schrijver dat iets onmogelijk of onwerkelijk is: irrealis:(ontkenning )
        • ind. imprf. (duratief aspect) :heden
          • ™poioun ¢n = ik zou het doen
        • ind. aor. (punctueel aspect) : verleden
          • ™poihsa ¢n = ik zou het gedaan hebben
      • zie verder bij conditionele bijzinnen.
    • met e„qe of e„ gar: (ontkenning = mh)
      • ind. imperf.: onvervulbare wens voor het heden
        • e„qe ™gigneto = (och) mocht dat gebeuren
      • ind. aor.: onvervulbare wens voor het verleden
        • e„qe ™geneto = (och) mocht dat gebeurd zijn
  • Imperativus: (ontkenning mh) geeft een bevel te kennen
    • imperativus praesentis: een meer algemeen bevel:
      • pine Ødwr, touto gar Øgiestaton = drink water, want dat is zeer gezond
    • imperativus aoristi: bij een bepaald geval:
      • piqi À ¢piqi = drink of ga weg
      N.B.: er bestaan ook imperativi voor de 3e persoon (ev. en mv.), maar die behoren niet tot de basiskennis.
  • Coniunctivus:
    • adhortativus: een aansporing in de 1e persoon, vaak ingeleid door ¢ge (dh); ontkenning: mh.
      • ¢ge luwmen thn gefuran = komaan laten wij de brug afbreken
      • ¢geq' ....peiqwmeqa pantej = komaan laten wij allen gehoorzamen (Hom. Od. XII, 213)
      • nun men .peiqwmeqa .. dorpon q' Ðplisomesqa = laten wij nu gehoorzamen ..... en een maaltijd klaarmaken (Hom. Od. XII, 291/92)
    • dubitativus: een weifeling of aarzeling, vaak ook in de 1e persoon; ontkenning: mh.
      • pîj luwmen thn gefuran; = hoe moeten wij de brug afbreken?
    • prohibitivus: een momenteel verbod in de 2e (soms 3e) persoon in de coni. aoristi; ontkenning: mh.
      • mh lusVj thn gefuran = breek de brug niet af
  • Optativus:
  • een vervulbare wens: vaak ingeleid door: e„qe of e„ gar: och, moge; mocht toch; ontkenning: mh
    • e„qe ¢kribwj manqanoien = och, mogen nauwkeurig leren
  • met ¢n:
    • potentialis: een mogelijk, een (zwak) kunnen of zullen; ontkenning :
      • pisteuoimen ¢n aÙtù = wij kunnen hem wel vertrouwen
      • oÙk ¢n punqanoito ta chrhmata = hij zal wel niet vragen naar het geld
    • een bescheiden uiting van z'n mening, een vriendelijk bevel:
      • legoimi ¢n = ik zou (zo) zeggen
      • cwroij ¢n e„sw = je zou wel eens naar binnen kunnen gaan