CEVO minimumlijst
latijn
vereiste minimumkennis vormleer 2014:
bijvoeglijke naamwoorden overzicht

 

 

Bijvoeglijke naamwoorden

Verbuiging:

-o / -a stammen

medeklinker stammen

Geslacht:

M(annelijk)

V(rouwelijk)

O(nzijdig)

M of V

O

NOM

ev

bon us

bon a

bon um

fort is

fort e

GEN

ev

bon i

bon ae

bon i

fort is

fort is

DAT

ev

bon o

bon ae

bon o

fort i

fort i

ACC

ev

bon um

bon am

bon um

fort em

fort e

ABL

ev

bon o

bon a

bon o

fort i

fort i

VOC

ev

bon e

       
NOM

mv

bon i

bon ae

bon a

fort es

fort ia

GEN

mv

bon orum

bon arum

bon orum

fort ium

fort ium

DAT

mv

bon is

bon is

bon is

fort ibus

fort ibus

ACC

mv

bon os

bon as

bon a

fort es

fort ia

ABL

mv

bon is

bon is

bon is

fort ibus

fort ibus

Betekenis:

goed

goed

goed

sterk, dapper

sterk, dapper

 

Bij de bijvoeglijke naamwoorden van de -o / -a-stammen horen alle bijvoeglijke naamwoorden en participia op -us, (behalve vetus; -eris) en een aantal op -er, weer sommige met behoud van de -e- en sommige met verlies van de -e-:


Tot de bijvoeglijke naamwoorden van de medeklinker stammen behoren
        • bijvoeglijke naamwoorden van 2 uitgangen; type fortis, -is (zie boven)
          • hiertoe behoren de bijvoeglijke naamwoorden op -is, gen. -is.
        • bijvoeglijke naamwoorden van 3 uitgangen op -er, -(e)ris, type: : acer, acris, acre ( = hevig, fel)
          • hiertoe behoren 13 bijvoeglijke naamwoorden: acer, alacer, celeber, equester, pedester, campester, paluster, volucer, September, October, November, December en celer ( de enige met behoud van de -e-).
        • bijvoeglijke naamwoorden van 1 uitgang type: felix, -icis (= gelukkig)
          • hiertoe behoren alle andere bijvoeglijke naamwoorden en participia met gen op -is.
          Enigszins afwijkende uitgangen hebben:
          • bijvoeglijke naamwoorden met abl. ev. op -e: vetus, -eris (= oud), dives ,-vitis(= rijk) en pauper , -eris(=arm)
          • het ppa: bv. vocans ,-ntis; (let op: abl. ev. op -e !)
Er zijn ook enkele bijvoeglijke naamwoorden van de -o / a stamen met een gen. ev. op -ius (ipv -i) en een dat. ev. op -i (ipv -o)!
Dit zijn:
        • unus (= één), solus (= alleen), totus (= geheel), ullus (= enig, één   enkele), nullus (= geen enkele), uter? (= wie van beide?), uterque (= elk van beide), neuter (=  geen van beide), alter (de één, de ander [van twee]), alius ,gen: alterius (= [een] ander)
Bijvoeglijke naamwoorden worden gebruikt:
  • bij zelfstandige naamwoorden en passen zich daaraan aan in geslacht, getal en naamval!
  • als naamwoordelijk deel van het gezegde en passen zich aan aan het onderwerp in geslacht, getal en naamval!
  • (soms) zelfstandig.
 
 

Kennen de vorming en verbuiging van de trappen van vergelijking:

Vorming van de vergrotende trap: vervang de gen. ev. op -i ( -o/-a-stammen) of -is (medeklinkerstammen) door -ior (-ioris).

Vorming van de overtreffende trap : vervang de gen. ev. op -i ( -o/-a-stammen) of -is (medeklinkerstammen) door -issimus.
Let wel: de overtreffende trap van BN op -er wordt -errimus, van BN op -ilis wordt die -illimus!

Zie verder bij trappen van vergeliking!



 

Latijnse grammatica

  1. vormleer: deze behandelt de vormen, verbuiging en vervoeging van de verschillende woordsoorten
  2. syntaxis: deze behandelt het vormen van structuur in zinnen en van zinsverband
  3. stilistica en taaleigen
    1. algemeen:
      1. a - b
      2. c - m
      3. n - z
    2. Ovidius 2014:
      1. metriek
      2. scanderen
      3. taaleigen

Vormleer per onderdeel :

  1. zelfstandige naamwoorden
    1. geslachtsregels
  2. bijvoeglijke naamwoorden
    1. corresponderende
  3. bijwoorden
    1. corresponderende
  4. telwoorden
  5. voornaamwoorden
    1. aanwijzende
    2. onbepaalde
    3. vragende
    4. persoonlijke
    5. bezittelijke
    6. betrekkelijke
  6. verba algemeen
    1. onvoltooid act.
    2. onvoltooid pas.
    3. voltooid. act.
    4. voltooid pas.
  7. deponentia
    1. onvoltooid
    2. voltooid
  8. onregelmatige ww
    1. fio fieri
    2. nolo, volo
    3. sum, possum
    4. eo
    5. fero
  9. stamtijden
    1. gewone
    2. (semi)deponentia