CE 2008
latijn
Seneca & Tacitus
"Filosoof in het keizerrijk "
vragen, opmerkingen en/of commentaar, kun je mailen naar:wiebekoo;
 
VERTAALHULP Seneca & Tacitus 2008

Seneca

De Constantia Sapientis 5,6 - 6,7.

Bij een 1, 2 etc. achter een woord staat commentaar hier rechts.




5




10





15




20




25




30




35




40


Megaram Demetrius ceperat, cui cognomen Poliorcetes fuit. Ab hoc Stilbon philosophus interrogatus num aliquid 1 perdidisset, 'nihil,' inquit 'omnia mea
mecum sunt.' Atqui et patrimonium eius in praedam cesserat et filias
rapuerat hostis et patria in alienam dicionem pervenerat et ipsum rex
circumfusus victoris exercitus armis ex superiore loco rogitabat. At ille
victoriam illi excussit et se urbe capta non invictum tantum sed indemnem
esse testatus est; habebat enim vera secum bona, in quae non est manus
iniectio, at quae dissipata et direpta ferebantur non iudicabat sua, sed
adventicia et nutum fortunae sequentia. Ideo ut non propria dilexerat;
omnium enim extrinsecus adfluentium lubrica et incerta possessio est.

Cogita nunc an huic fur aut calumniator aut vicinus inpotens aut dives
aliquis regnum orbae senectutis exercens facere iniuriam possit, cui bellum
et hostis et ille egregiam artem quassandarum urbium professus eripere
nihil potuit. Inter micantes ubique gladios et militarem in rapina tumultum,
inter flammas et sanguinem stragemque inpulsae civitatis, inter fragorem
templorum super deos suos cadentium uni homini pax fuit. Non est itaque
quod audax iudices promissum, cuius tibi, si parum fidei habeo, sponsorem
dabo. Vix enim credis tantum firmitatis in hominem aut tantam animi
magnitudinem cadere; sed is prodit in medium qui dicat: 'non 2 est quod
dubites an attollere se homo natus supra humana possit, an dolores
damna, ulcerationes vulnera, magnos motus rerum circa se frementium
securus aspiciat et dura placide ferat et secunda moderate, nec illis cedens
nec his fretus unus idemque inter diversa sit nec quicquam suum nisi se
putet, et se quoque ea parte qua melior est. En adsum hoc vobis proba-
turus, sub isto tot civitatium eversore munimenta incussu arietis labefieri
et turrium altitudinem cuniculis ac latentibus fossis repente desidere et
aequaturum editissimas arces aggerem crescere, at nulla machinamenta
posse reperiri quae bene fundatum animum agitent. Erepsi modo e ruinis
domus et incendiis undique relucentibus flammas per sanguinem fugi; filias
meas quis casus habeat, an peior publico, nescio; solus et senior et hostilia
circa me omnia videns tamen integrum incolumemque esse censum meum
profiteor: teneo, habeo quidquid mei habui. Non est quod me victum
victoremque te credas: vicit fortuna tua fortunam meam. Caduca illa et
dominum mutantia ubi sint nescio: quod ad res meas pertinet, mecum
sunt, mecum erunt. Perdiderunt 3 isti divites patrimonia, libidinosi amores
suos et magno pudoris inpendio dilecta scorta, ambitiosi curiam et forum
et loca exercendis in publico vitiis destinata; feneratores perdiderunt
tabellas, quibus avaritia falso laeta divitias imaginatur: ego quidem omnia
integra inlibataque habeo. Proinde istos interroga qui flent lamentantur, qui
strictis gladiis nuda pro pecunia corpora opponunt, qui hostem onerato sinu
fugiunt.'


1. Ironie: Demetrius heeft er alles aan gedaan om bij de verwoesting van Megara ook die eigenwijze filosoof persoonlijk klein te krijgen, al zijn bezittingen weg en z'n dochters verkracht en meegenomen: dus vraagt hij hem nu ironisch: "je hebt toch niet ook maar iets verloren?" :
num: verwacht het antwoord "nee", maar D. hoopt dat Stilbo wel degelijk iets verloren heeft.
aliquid: normaal staat na num: quid ipv aliquid omdat Seneca dat hier niet doet versterkt hij het woordje "iets" (en ook het antwoord "niets".)
2. Seneca voert hier Stilbo zelf sprekend op als de "borg".
3. Vooropplaatsing: door de vooropplaatsing van perdiderunt wordt benadrukt dat Silbo niets verloren heeft, maar dat isti älles"kwijt zijn.
   
   

CE 2008
Seneca/Tacitus 2008 vertaalhulp

te kennen
stijlfiguren
  1. Seneca
    1. clem, 25,1
    2. ep.9,3-8(a)
      ep.9,3-8(b)
    3. ep.23,6-8
    4. ep.41,1-8(a)
      ep.41,1-8(b)
      ep.41,1-8(c)
    5. ep.47,1-5
    6. ep.47,16-21
    7. ep.54,1-7
    8. ep.61,1-4
    9. const.5,6-6,7
    10. ep.14,12-16
    11. ep.73,1-5
  2. Tacitus Annales
    1. XIV, 3
    2. XIV,5
    3. XIV,7
    4. XIV,8
    5. XIV,11
    6. XV,60
    7. XV,61
    8. XV,62
    9. XV,63
    10. XV,64
grammatica (algemene hulp)
  1. vormleer
  2. syntaxis
  3. stamtijden v.af pr.
    1. vanaf perf. A.
    2. vanaf ppp
    3. deponentia
    4. dep v.af ppp
    5. composita