-->

Ablativus

  • De basisvertalingen van de ablativus waarmee je vaak een heel eind komt zijn:
    • vanaf
    • door
    • met

Daarnaast zijn er nog de volgende bijzondere betekenissen:
  • bij verba als "object", een aantal verba heeft geen. acc. als object, maar de abl.:
    • verba die een emotie uitdrukken
    • verba die betekenen "bevrijden van, beroven van".
    • verba die betekenen "missen, nodig hebben".
    • bij mihi opus est = ik heb nodig
    • bij de deponentia: utor (3) = gebruiken, fruor (3) = genieten van, fungor (3) = (een functie) bekleden, vervullen
      • virginitate frui = genieten van de maagdelijkheid (Ov. Met. I, 487)
  • bij adiectiva, enkele adiectiva hebben een ablativus bij zich:
  • abl. respectus/limitationis : geeft aan dat het niet het geheel betreft, maar een bepaald deel: "wat betreft" , of hij geeft antwoord op de vraag "in welk opzicht?"
    • pectore toto uritur = hij staat in vuur en vlam wat betreft/ in zijn hele borst (Ov. Met. I, 495)
  • abl. comparationis : na een comparativus betekent de abl. "dan".
    • Quid eo dementius = Wat is dwazer dan hij (die..) (Sen. Ep. 41)
    • tanto minor est tua gloria nostra (gloria) = zoveel minder is jouw roem dan de onze (Ov. Met. I, 465)
    • ocior aura = sneller dan een bries (Ov. Met. I, 502)
  • abl. mensurae: geeft bij een comparativus of een comparatief begrip de mate van verschil aan:
    • quantoque animalia cedunt = zozeer als de levende wezens onderdoen voor (Ov. Met. I, 464)
    • tanto minor est tua gloria = zoveel minder is jouw roem (Ov. Met. I, 465)
    • multis ante annis = vele jaren tevoren/tevoren
  • abl. loci
    • ea res fremitum Macedonia tota fecit = Deze zaak veroorzaakte een geweldig gemor in heel Macedonië;
  • abl. temporis: bij woorden die een tijdsperiode aanduiden, geeft de abl. aan: het tijdstip waarop;
  • abl. separativus: duidt de plaats waarvandaan een verwijdering of de zaak aan waarmee een scheiding optreedt:
      • vix cuiquam persuadebatur Graecia omni cessuros = nauwelijks iemand werd overtuigd, dat zij uit heel Griekenland zouden weggaan
  • abl. instrumentalis: duidt het middel of werktuig aan waarmee iets gedaan wordt.
  • abl. causae: geeft de oorzaak of reden van iets aan: