infinitivusconstructies

A.C.I.: Na werkwoorden van waarnemen (ook in Ned.!), menen, weten, zeggen en na werkwoorden die een gevoel uitdrukken volgt in het Latijn de aci.

Vertaling: vul eerst het woordje "dat" in, vertaal dan de acc. als ondw. en de inf. als persoonsvorm. Wanneer er twee acc. staan uit zinsverband opmaken welke ondw. is en welke lijd.vw!

Let op: inf. pr.= gelijktijdig; inf. perf. = voortijdig; inf. fut. = natijdig.
Voorbeelden:
  • gewone aci
    • na volo, nolo, malo, cupio:
      • mallet victoriam esse = hij liever wilde dat de overwinning was
    • na iubeo : als de persoon aan wie bevolen wordt er niet bij staat, krijg je inf. passief.
      • infamandae rei causa ianuam obserari iubet, = beveelt hij de deur te vergrendelen om de zaak in een kwaad daglicht te stellen
      • adservari iussus (est) = (hem is) bevolen in het oog te houden
  • aci in betrekkelijke bijzinnen
    • oscula, quae non est vidisse satis = lippen (lett. welke niet genoeg is gezien te hebben =) waarvan het niet genoeg is ze gezien te hebben (Ov. Met. I,466) (NB. dit slaat op de tweeledige betekenis van osculum "lippen" maar ook "kusjes"!)
  • aci met weglating van "esse":
    • fama accepit Hannibalem Alpes transgressum (esse), = hij vernam bij geruchte dat Hannibal de Alpen overgetrokken was
    • a Philippo rege se missum (esse) ait = hij zei dat hij door koning Philippus gezonden was
    • alii alia ... sermonibus .. ferebant Romanos facturos (esse) = de een voerde in gesprekken aan dat de Romeinen dit, de ander dat ze dat zouden doen.
    • vix cuiquam persuadebatur Graecia omni cessuros (esse) = nauwelijks iemand werd overtuigd, dat zij uit heel Griekenland zouden weggaan
    • ludibrio futuros (esse) non regis modo sed custodum etiam libidini rata = in de mening dat ze niet alleen tot voorwerp van spot van/voor de koning, maar ook tot voorwerp van/voor de wellust van de bewakers zouden zijn
  • aci: inf. passief zonder subjectsaccusativus: als bij een aci niet vermeld staat aan wie iets "opgedragen" wordt, staat de inf. in het passief zon der subjectsaccusativus! Gewoon actief vertalen.
    • duci intra muros hortatur et arce locari: = (Thymoetes) spoorde aan (het paard) binnen de muren te brengen en op de burcht te plaatsen, (Aeneïs, II,33)
 
N.C.I werkt hetzelfde als de aci, maar is afhankelijke van passieve werkwoordsvormen en de accusativus is nu een nominativus:
  • gewone n.c.i.
  • nci met weglating van : "esse"
    • ducentas autem naves videbatur effecturus (esse) = hij scheen inderdaad 200 schepen bijeen te zullen brengen
  • infinitivus historicus: de infinitivus gebruikt als persoonsvorm:
    • Xenophanes primo ....mendacium struere = Eerst verzon Xenophanes de leugen .....
    • laetari prudentes amici eius, eamque rem ipsam dicere praebituram causam criminandi iuvenis.= waren zijn vrienden met een vooruiziende blik blij en zeiden dat juist die zaak een reden zou verschaffen om de jongeman te beschuldigen.